4. Ondernemen en werken aan een duurzame economie

Agrarische bedrijvigheid, recreatie en toerisme, de maakindustrie, bouw, zorg en detailhandel zijn van oudsher sterke pijlers onder de lokale economie. Samenwerking tussen inwoners, ondernemers en de gemeente is nodig om het hoofd te bieden aan alle sociaaleconomische uitdagingen van vandaag en te werken aan een duurzame toekomst.

Daarom zetten we ons in voor de volgende punten:

 

Een sterke lokale economie

Ondernemers zorgen voor banen en levendigheid in kernen, binnensteden, bedrijventerreinen, buitengebied (agrarische sector) en steunen maatschappelijke initiatieven. Bedrijven investeren ook in de jeugd, de praktijkklassen zijn een mooi voorbeeld hoe je op jonge leeftijd kunt kennismaken met bijvoorbeeld techniek, bouw, of zorg. Een sterke lokale economie is belangrijk voor werk, welvaart én draagt bij aan een leefbare gemeente. Dat gaat niet vanzelf. Er zijn steeds nieuwe uitdagingen waar we als samenleving en dus ook het bedrijfsleven op in moet spelen.

De energietransitie is een opgave waarbij ondernemers een belangrijke rol spelen. Zij dragen bij door energie te besparen, gebouwen te verduurzamen, te innoveren en steeds meer circulair te werken. Hiermee versterken we niet alleen het milieu maar door innovatieve investeringen ook de economische veerkracht van onze gemeente.

De digitale economie krijgt steeds meer vorm. Winkelen via internet is naast fysiek winkelen al volledig ingeburgerd. De mogelijkheden van Artificial Intelligence (AI) ontwikkelen zich razendsnel en thuiswerken is voor veel mensen de norm geworden. De gemeente zal hier met ondernemers en inwoners op in moeten spelen. BGL ziet hier kansen voor vernieuwing en economische versterking. Dat kan door actief ruimte te bieden aan innovatieve werkvormen, lokale ondernemers te ondersteunen bij digitalisering en zorgen voor goede (digitale) infrastructuur.

 

Steenwijkerland blijft een plattelandsgemeente met perspectief voor agrarische sector

Steenwijkerland is een plattelandsgemeente waar de agrarische sector een belangrijke rol vervult. De sector wordt in grote mate bepaald door de kwaliteit van de bodem en de waterhuishouding. Als gevolg van stijgende grondprijzen, klimaatverandering, technologische innovaties, handelsverdragen en stevige milieuregelgeving staat de agrarische sector onder grote druk om te veranderen. Nu zien veel grondgebonden melkveehouders zich gedwongen “vrijwillig” te stoppen. Dit heeft grote consequenties voor betrokkenen zelf maar ook voor de leefbaarheid van het landelijk gebied. Ongericht boeren uit kopen, zonder of met zeer beperkte winst in de natuurgebieden en zonder een goed alternatief voor vrijkomende agrarische gronden is in onze ogen niet verstandig.

BGL vindt het belangrijk dat landbouwgrond die vrijkomt door stoppers, zoveel mogelijk beschikbaar blijft voor de agrarische sector. Zodat er perspectief blijft voor jongeren om te investeren in een toekomstgerichte landbouw. Ook voor melkveebedrijven. Het is in onze laagveengebieden een logische bedrijfsactiviteit en zorgt voor een kwalitatief hoogwaardige voedselbron en werkgelegenheid in de zuivelindustrie.

BGL ziet dat door bovengenoemde druk op de agrarische sector grasland in toenemende mate wordt omgezet naar akkerbouw. Akkerbouw vraagt om periodiek intensievere grondbewerkingen en in de regel om meer ondersteuning van gewasbeschermingsmiddelen dan grasland. Met name de sierteelt ligt hierbij onder een vergrootglas vanuit de samenleving. Als BGL zien we dat de agrarische sector zich stevig inzet om het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen te minimaliseren en zoekt naar andere vormen om de gewasopbrengsten te optimaliseren. BGL vindt het belangrijk dat onze agrarische ondernemers de tijd krijgen zich aan de veranderende kaders aan te passen en willen individuele bedrijven hierin waar mogelijk ondersteunen en faciliteren. Tegelijkertijd moeten we vanuit de zorgplicht die we als gemeente voor onze inwoners hebben oog houden voor de gezondheid van onze inwoners. We gaan er vanuit dat de landelijke en provinciale richtlijnen ons hierin als gemeente voldoende houvast geven. Waar grote tegenstrijdige opvattingen en belangen botsen of dreigen te gaan botsen, willen we als BGL dat de gemeente voorziet in het faciliteren van dialoog en wederzijds begrip. Met als inzet oplossingen op maat waarbij betrokkenen rekening houden met elkaar.

 

Agrarische (familie) bedrijven zijn belangrijke dragers van onze lokale identiteit en cultuur.

Waar vroeger aan elke straat in het buitengebied meerdere boerenbedrijven te vinden waren, resteert er nu vaak nog maar een enkele. Dat is meer dan een verandering in het landschap,  het raakt ook aan de identiteit van onze dorpen en buitengebieden. Het boerenbedrijf vormt in belangrijke mate de ziel van ons platteland: van de manier waarop we met elkaar omgaan, samenleven en samenwerken. Ze zorgen niet alleen voor voedsel, maar zijn essentieel voor het beheer van ons landschap, de leefbaarheid van het platteland, voor diverse vormen van toerisme en het in stand houden van de lokale economie. Hun aanwezigheid draagt bij aan de vitaliteit van onze dorpen en het karakter van onze gemeente.

BGL koestert deze sector. Wij zetten ons in voor het behoud van levensvatbare (familie)bedrijven. Ondanks dat de gemeente niet altijd aan zet is als het gaat om opgaven als stikstof en natuur moet de gemeente luisteren, verbinden en zoeken naar kansen om samenwerking te versterken, innovatie te stimuleren en maatwerk mogelijk te maken.

Wij zijn voor het zoeken naar bottom-up gedragen oplossingen op gebiedsniveau. We steunen van harte de koplopers projecten in Steenwijkerland: Baarlingerpolder, Boeren Blokzijl, Gieterse Polder waarin agrarische ondernemers vanuit een gebiedsgerichte opgave zoeken naar toekomstbestendige bedrijfsvoering met oog voor natuur en versterking van de leefbaarheid voor de mensen die er wonen en werken. BGL wil dit soort initiatieven blijven ondersteunen en aanmoedigen.

 

Samen optrekken met onze ondernemers

Samenwerking tussen ondernemers, inwoners en de gemeente is nodig om het hoofd te bieden aan de sociaaleconomische uitdagingen van deze tijd. Een goede samenwerking met de Businessclub, ondernemersverenigingen en het bedrijfsleven is daarbij essentieel. De Businessclub heeft de laatste tien jaar een mooie ontwikkeling doorgemaakt en is een voorbeeld in de regio.

BGL zet in op een goed ondernemersklimaat, passende lokale werkgelegenheid en goede contacten met de omliggende regio’s waar we mee verbonden zijn.

BGL vindt het belangrijk om tijdig te zorgen voor voldoende betaalbare en toekomstbestendige bedrijfsterreinen met oog voor de groeibehoefte van vooral onze zittende ondernemers. Het is hierbij van belang ook te verkennen hoe om te gaan met “verouderde bedrijventerreinen” die niet meer in alle opzichten functioneel worden gebruikt. Hoe kunnen we hier door herstructurering de functionaliteit weer vergroten en tegelijk nadenken over opgaves als energietransitie, wateropgave, vergroening en tegengaan hittestress.

Het ontdekken en ondersteunen van startups dragen zorg voor een goede fysieke en technische infrastructuur waarin toegang tot het elektriciteitsnetwerk en beschikbaarheid van energie is afgedekt binnen realistische financiële randvoorwaarden.

 

Businessclub Steenwijkerland

De Businessclub Steenwijkerland heeft aangegeven samenwerking met politieke partijen en de gemeente als uitgangspunt te zien. BGL ondersteunt dit graag. Het is belangrijk om  als gemeente (nieuwe) ondernemers te faciliteren om de lokale werkgelegenheid te stimuleren. Het is goed om daarbij een scherp oog te houden voor bedrijven die echt voor (lokale) werkgelegenheid zorgen en aansluiten bij de kwaliteit van onze lokale arbeidskrachten. Hierbij is een belangrijke rol voor nieuwe opleidingsinstituten voorzien. De regionale praktijkacademies bieden goede mogelijkheden om jongeren op te leiden voor het lokale bedrijfsleven. Ook zien wij hier een belangrijke rol van de Noord West Groep. Zij werken samen met veel lokale bedrijven om gericht ter werken aan een inclusieve arbeidsmarkt waarin iedereen mee kan doen. Door actief mee te denken als gemeente en ook te investeren in zaken die nodig zijn en vanuit maatschappelijk belang prima te verantwoorden help je ondernemers om met vertrouwen te investeren in belangrijke nieuwe ontwikkelingen.

Samenwerken in de regio van toenemend belang voor inwoners en ondernemers

Steenwijkerland grenst aan drie provincies en zeven gemeenten. Steenwijkerland maakt deel uit van de Regio Zwolle, een samenwerkingsverband waarin gemeenten, provincies, waterschappen, onderwijs, ondernemers en maatschappelijke organisaties de krachten bundelen. Binnen dit netwerk wordt samengewerkt op het gebied van economie, arbeidsmarkt en ruimte. Steenwijkerland doet volop mee en plukt daar de vruchten van: kansen voor ons bedrijfsleven, meer mogelijkheden voor medewerkers en nieuwe perspectieven voor onze inwoners. Mooie voorbeelden zijn de vernieuwing van het intercitystation, de deelfietsen de Regionale Praktijk Academie en de komst van het Wetland Centre in Ossenzijl.

BGL zet in op het behoud en de versterking van die samenwerking. Alleen door samen te werken kunnen we grote uitdagingen zoals de woningbouwopgave, het door ontwikkelen van bedrijven, het tekort aan arbeidskrachten en de duurzame ontwikkeling van onze leefomgeving effectief aanpakken. Dat betekent dat je als gemeente actief mee moet doen. Want wat je erin stopt, krijg je terug. Investeren in de regio betekent investeren in de toekomst van Steenwijkerland.

Daarom blijft BGL zich inzetten om Steenwijkerland zichtbaar en actief te houden binnen de Regio Zwolle, zodat onze gemeente niet alleen meedoet, maar ook meeprofiteert en richting kan geven aan regionale keuzes die ons direct raken. Tot slot is de lobby richting Den Haag (rijksbeleid) en Brussel (Europees beleid) vanuit de regionale samenwerking effectiever. Hoe groter het gebied dat invloed wil hebben hoe groter de vuist is die je kunt maken.

 

Toerisme als motor voor levendige dorpen en sterke voorzieningen

Toerisme speelt een belangrijke rol in Steenwijkerland. Jaarlijks weten veel bezoekers onze prachtige natuur, karakteristieke dorpen, evenementen en gastvrijheid te waarderen. Dat zorgt niet alleen voor volle terrassen en inkomsten voor ondernemers, maar ook voor werkgelegenheid en draagkracht voor voorzieningen zoals supermarkt, theater en detailhandel, die ook voor onze eigen inwoners van grote waarde zijn.

Leefbaarheid en toerisme in balans

BGL ziet toerisme als een positieve kracht, mits er oog blijft voor balans en leefbaarheid voor onze eigen inwoners. Kernen, in het bijzonder Giethoorn, die veel met druk te maken hebben, kunnen op bepaalde momenten voor de inwoners onleefbaar worden door onbereikbaarheid van de eigen woning, parkeerproblemen, slechte bereikbaarheid van hulpdiensten en ongepast gedrag. BGL ziet graag dat langer verblijf wordt gestimuleerd ten opzichte van grote aantallen dagtoeristen om bestedingen te bevorderen en parkeerdruk te verminderen. Brede promotie van Steenwijkerland, het creëren van verschillende interessante plekken en activiteiten voor toeristen over de gehele gemeente is daarbij belangrijk om de druk zoveel mogelijk te spreiden en alle kernen mee te kunnen laten profiteren.

 

Defensie-investering Johannes Postkazerne

De aangekondigde investering van minimaal 500 miljoen euro in de Johannes Postkazerne betekent veel voor onze regio. Deze strategische versterking van Defensie is niet alleen een reactie op de veranderende geopolitieke situatie, maar ook een unieke kans voor onze lokale economie. De komst van honderden studenten en medewerkers naar het gebied vraagt om goede voorzieningen, huisvesting en bereikbaarheid. De nabijheid van het intercitystation Steenwijk is daarbij een sterk voordeel dat we actief willen benutten. BGL ziet hierin een grote impuls voor ons bedrijfsleven: van bouw en techniek tot horeca, retail, energie en dienstverlening. Wij willen dat Steenwijkerland zich actief positioneert als partner van Defensie en het Rijk. Dat betekent: kansen benutten voor lokale ondernemers, investeren in passende opleidingen, en zorgen voor een sterke verbinding tussen militaire ontwikkeling en regionale groei.

 

Onderwijs en werk

Voor BGL is een sterke verbinding tussen onderwijs, ondernemers en de gemeente essentieel om de werkgelegenheid van morgen te versterken. We zetten in op blijvende samenwerking, waarbij we actief verkennen hoe jongeren kunnen worden opgeleid voor sectoren die in onze regio belangrijk zijn, zoals techniek, zorg, horeca en bouw. Digitalisering en projectgericht onderwijs bieden nieuwe kansen. BGL steunt initiatieven als het Actieplan Werk en de Regionale Praktijk Academie met een vestiging in het stationsgebouw in Steenwijk. Zo leiden bedrijven uit Steenwijkerland zelf talent op. Ook het stimuleren van praktijkklassen op basisscholen helpt kinderen al vroeg kennismaken met werken in de praktijk.

Iedereen kan meedoen

BGL ziet graag dat zoveel mogelijk mensen met een arbeidsbeperking of een afstand tot de arbeidsmarkt ook kunnen deelnemen. Volgens de Participatiewet is het de verantwoordelijkheid van gemeenten om iedereen die kan werken, ook te laten werken. BGL wil dat vanuit de gemeente nog meer ingezet wordt om de verbinding te organiseren tussen potentiële werknemers, ondernemers en maatschappelijke organisaties in hun rol als werkgever. Hierbij kan passend onderscheid worden gemaakt tussen betaald werk en vrijwilligerswerk. De sociale werkvoorziening biedt eveneens belangrijke mogelijkheden voor deelname aan het arbeidsproces buiten de reguliere arbeidsmarkt. De sociale werkvoorziening verdient om die reden specifieke aandacht.

 

Winkelleegstand voorkomen en aanpakken

Winkelleegstand is voor veel inwoners, ondernemers en toeristen een doorn in het oog. De aantrekkelijkheid van dorps- en stadscentra wordt in belangrijke mate bepaald door de aanwezigheid van een levendig (winkel)aanbod. BGL pleit daarom voor een regelmatig geactualiseerde visie op de ontwikkeling van het winkelbestand in Steenwijkerland. Deze visie zou moeten aansluiten bij bredere plannen om kernen en stadscentra aantrekkelijker te maken voor inwoners, bezoekers en toeristen. BGL vraagt daarbij speciale aandacht voor keuzes die onherstelbaar kunnen zijn, zoals het omzetten van winkelpanden naar woonruimte, wanneer dit ten koste gaat van de levendigheid van het centrum. Tegelijkertijd juicht BGL het toe als leegstaande verdiepingen boven winkels worden benut voor wonen.

Hergebruik grondstoffen uit afval

De schaarste aan grondstoffen neemt toe, wat leidt tot stijgende prijzen. Hierdoor groeit de aandacht voor hergebruik en circulariteit. Veel inwoners en bedrijven zijn gemotiveerd om afval goed te scheiden. We moeten voorkomen dat afval in onze waardevolle natuur terechtkomt en streven naar zo min mogelijk restafval. BGL ondersteunt daarom graag initiatieven van inwoners en ondernemers die zich inzetten voor het beheer van afvalstromen in hun wijk of kern, en die bijdragen aan een lokale circulaire economie.

 

Tegen laagvliegen voor commerciële luchtvaart

BGL is tegen laagvliegen vanaf Lelystad Airport boven onze gemeente en regio. De luchtvaart veroorzaakt stikstofneerslag, wat schadelijk is voor natuur en biodiversiteit. Er is onvoldoende ruimte in het luchtruim voor vluchten vanaf Lelystad, waardoor toestellen laag moeten vliegen. Dit kan leiden tot ernstige geluidsoverlast en gezondheidsproblemen voor omwonenden in een groot gebied. BGL volgt de ontwikkelingen rond Lelystad Airport op de voet en blijft inwoners hierover zo goed mogelijk informeren.

 

Inwonersvragen over duurzaamheid beantwoorden

In de ogen van velen is de overheid onduidelijk over de toekomst van de verduurzaming van woningen en het wagenpark door particulieren. Is een investering in zonnepanelen op het dak nog wel rendabel? Is een warmtepomp voor mij voordelig ? Ik krijg nu een huis zonder gasaansluiting, is dat niet spannend ? Wanneer is het gunstig om een elektrische auto aan te schaffen ? Waar kan ik de auto het beste opladen? Waar stal ik mijn dure elektrische fiets het best ? Zijn daar op oplaadmogelijkheden en bewaking ? Zijn er risico’s van spontane ontbranding van batterijen ? Moet ik daar iets mee met mijn verzekering ? Hoe krijg ik zicht op alle toekomstige kosten? Het resultaat van al deze vragen en geen antwoorden daar op geeft een rem op verduurzaming. BGL wil een campagne opzetten om alle vragen van de inwoners glashelder te krijgen en met ‘Besparen in de Kop’ en de lokale ondernemers van gedachten wisselen over voorlichting en aanpak.

 

Energietransitie

De energietransitie vraagt veel van onze samenleving. Het vraagt van bedrijfsleven, huishoudens en overheid grote investeringen die goed op elkaar moeten worden afgestemd. Daar ontbreekt het helaas nog wel eens aan. Nieuwe technologieën en toepassingen vragen om ander ruimtegebruik, nieuwe regels en inspelen op dynamische energieprijzen. Dat brengt voor veel bedrijven en mensen onzekerheden met zich mee. Tegelijkertijd biedt deze transitie met innovatieve toepassingen kansen om onze economie duurzaam te verbeteren. BGL vindt het belangrijk om in de transitieopgave oog te houden voor een goede balans in snelheid van handelen en betaalbaarheid voor het bedrijfsleven en huishoudens. Wat ons betreft kan en moet er nog meer worden ingezet op het stimuleren van energiebesparing. Daarnaast is het inzetten van biogas een belangrijke energiebron die ingezet kan worden voor huishoudens en bedrijven die minder makkelijk over kunnen stappen naar elektrisch.

 

Windenergie

BGL is door de recente ervaringen in relatie tot de het wisselende beleid van Rijk en provincie terughoudend in het verlenen van medewerking aan van bovenaf opgelegde opgaven op basis van ‘regionale afspraken’. We investeren liever tijd en middelen in van onderaf ‘gedragen realistische aanpakken’ dan grootschalige projecten waar lokale partijen geen kans krijgen in te haken.

Naar de toekomst toe vindt BGL het belangrijk om alleen daar windmolens te plaatsen die goed aansluiten op het net in nabijheid van afnemers om opwek zo efficiënt mogelijk te kunnen regelen. Liefst naast bestaande infrastructuur zoals snelwegen, spoorlijnen en energiestations om zo landschapspijn te beperken. Daarnaast blijft voor ons een goede verdeling van lusten en lasten een voorwaarde. BGL wil dat die verdeling in samenspraak met de samenleving tot stand komt.

Los daarvan vinden we grote windturbines niet thuishoren in de buurt van natuurgebieden waar de focus ligt op recreatie en toerisme en waar om die reden geen woningbouw mag plaatsvinden en agrarische bedrijven worden beperkt in hun bedrijfsvoering.

BGL ziet de noodzaak voor het besparen van energie en het regionaal opwekken van duurzame energie. BGL is en was nooit een voorstander van grote windmolens. Wel hebben we medewerking gegeven aan het realiseren van kleinere windmolens om o.a. agrarische bedrijven de gelegenheid te geven in hun eigen energiebehoefte te voorzien.

 

Zonne-energie

BGL was en is voorstander van energie-opwek door zon. De gemeente was hier goed mee op weg, tot de provincie die mogelijkheid heeft stopgezet om zonneparken te realiseren op landbouwgrond. Als BGL snappen we dit, maar de uitdaging om in de toekomst de huidige zonnevelden na 25 jaar weer op te ruimen vraagt om slim dubbelgebruik. BGL ziet hiervoor mogelijkheden om de potentie op daken verder te benutten evenals andere gebouwstructuren als gevolg van innovatieve ontwikkelingen. Tevens zijn er nog volop kansen op parkeerplaatsen, ruimtes langs Rijkswegen en braakliggende bedrijventerreinen. Waarbij we de combinatie zoeken met energiehubs die naast zonnestroom ook gebruik maken van batterijopslag en productie van waterstof met overtollige zon en windenergie, om de energietransitie met een zo beperkt mogelijke uitbreiding van het elektriciteitsnet mogelijk te maken.

 

Kritisch over lokale gaswinning

Groningen heeft helaas aangetoond dat grootschalige gaswinning leidt tot bodemdaling en aardbevingen, wat grote schade veroorzaakt aan gebouwen en infrastructuur. De compensatie voor inwoners en bedrijven verloopt traag en problematisch. BGL staat, mede door de ervaringen in Groningen, kritisch tegenover gaswinning in ons gebied en in de gemeenten om ons heen. We zullen de ontwikkelingen nauwlettend volgen, met het oog op de belangen van onze inwoners en bedrijven. BGL sluit daarbij haar ogen niet voor internationale ontwikkelingen die bepalend kunnen zijn voor de toekomst van de gaswinning in Nederland.

 

Stikstofproblematiek

De stikstofproblematiek staat in Steenwijkerland nog steeds hoog op de agenda. De combinatie van veenweide gebied met melkveehouders, ambities op het gebied van wonen en werken in relatie tot laagveenmoerassen als het Nationaal Park Weerribben-Wieden met zeldzame planten- en diersoorten die een uniek ecosysteemvormen is uitdagend. De huidige regelgeving houdt Nederland in zijn greep zonder een concrete oplossing in het verschiet.

BGL erkent dat het ontkennen van de stikstofproblematiek geen oplossing biedt. Maar de oplossing ligt niet alleen bij de melkveebedrijven en landbouw. We moeten met alle sectoren en ook als consumenten zoeken naar haalbare en eerlijke oplossingen voor bedrijven en personen die door de stikstofnormen ongevraagd in de problemen dreigen te raken.

BGL vindt het belangrijk dat bedrijven die van oudsher in Steenwijkerland actief zijn, ook in de toekomst kunnen blijven bestaan. Dat vraagt van hen creatieve oplossingen en investeringen. BGL vindt dat de gemeente hierin waar mogelijk actief moet meedenken en faciliteren om de ruimte die er is optimaal te benutten en om soms de grens opzoeken.

 

De wolf

De wolf is een beschermd dier volgens Europese en Nederlandse wetten en mag niet zomaar worden verstoord of afgeschoten. De status is in 2025 van “strikt beschermd” naar “beschermd” gegaan. De provincies zien toe op het beheersen van de wolf. In Steenwijkerland en omgeving zijn met enige regelmaat problemen doordat de wolf vee (meestal schapen) aanvalt en in het slechtste geval doodt.

Maar ook in recreatiegebieden elders in het land komt het met enige regelmaat tot een ongewenste ontmoeting tussen mens en wolf. BGL wil dat de provincie Overijssel meer inzet pleegt op de aanpak van de wolf. Het liefst ziet BGL dat de wolf een nog minder beschermende status krijgt, zodat er meer mogelijkheden zijn om maatregelen te nemen.